Jeff Bezos tiếp tục đặt cược lớn vào trí tuệ nhân tạo vật lý. Prometheus — startup AI do chính Bezos đồng sáng lập cùng Vik Bajaj, cựu đồng sáng lập Verily (bộ phận khoa học sự sống của Google) — vừa công bố huy động thành công 12 tỷ USD ở mức định giá 41 tỷ USD. Đây là vòng gọi vốn lớn thứ hai của công ty, sau vòng đầu tiên 6,2 tỷ USD vào cuối năm ngoái.
Nhà đầu tư tham gia vòng này bao gồm chính Jeff Bezos, cùng các tên tuổi tài chính lớn như JPMorgan Chase, Goldman Sachs và BlackRock. Với tổng số vốn huy động lên đến 18,2 tỷ USD chỉ trong chưa đầy một năm, Prometheus đang trở thành startup AI được định giá cao nhất từ trước đến nay trong lĩnh vực AI vật lý — nơi công nghệ gặp gỡ thế giới thực.
“Kỹ Sư Tổng Quát Nhân Tạo” — Tham Vọng Thay Đổi Ngành Kỹ Thuật
Prometheus đang phát triển thứ mà họ gọi là “artificial general engineer” — kỹ sư tổng quát nhân tạo — một hệ thống AI có khả năng tự động hóa toàn bộ quy trình thiết kế và sản xuất các hệ thống vật lý phức tạp. Từ động cơ phản lực, linh kiện ô tô cho đến hợp chất dược phẩm, tham vọng của Prometheus là thay thế phần lớn công việc kỹ thuật bằng AI.
Đây không phải là một chatbot hay mô hình ngôn ngữ — Prometheus nhắm đến việc xây dựng AI có thể hiểu và tương tác với thế giới vật lý. Sự kết hợp giữa mô phỏng, robotics và trí tuệ nhân tạo tạo ra một lĩnh vực mà các nhà đầu tư gọi là “physical AI” — AI vật lý — nơi phần mềm không chỉ chạy trên máy chủ mà còn vận hành máy móc, nhà máy và dây chuyền sản xuất.
Hiện công ty có 150 nhân viên làm việc tại ba văn phòng ở San Francisco, London và Zurich. Bezos cho biết phần lớn số vốn mới sẽ được đầu tư vào hạ tầng tính toán — một tín hiệu rõ ràng rằng Prometheus đang xây dựng các mô hình AI cực lớn đòi hỏi sức mạnh GPU khổng lồ.
Bezos Dự Đoán “Khan Hiếm Lao Động” Thay Vì Thất Nghiệp Hàng Loạt
Trái ngược với nhiều tiếng nói trong ngành công nghệ, Jeff Bezos không tin AI sẽ gây ra làn sóng thất nghiệp hàng loạt. Thay vào đó, ông dự đoán một kịch bản mà ông gọi là “labor scarcity” — khan hiếm lao động — nơi nhu cầu về nhân lực vượt xa nguồn cung, ngay cả khi AI đảm nhận nhiều công việc hơn.
“Năng suất tăng đáng kể trong nền kinh tế sẽ nâng cao mức sống,” Bezos chia sẻ với CNBC. “Những gia đình hiện có hai người đi làm sẽ trở thành hộ gia đình một người đi làm. Có thể những người đang làm thêm giờ sẽ không cần làm thêm nữa.” Đây là một tầm nhìn lạc quan nhưng cũng gây tranh cãi, đặc biệt khi chính Amazon — nơi Bezos là chủ tịch điều hành — đã sa thải hàng chục nghìn nhân viên trong năm qua khi đẩy mạnh tự động hóa.
Với hơn 1,5 triệu nhân viên trên toàn cầu, Amazon là một trong những công ty có lực lượng lao động lớn nhất thế giới. Việc Bezos vừa đầu tư mạnh vào AI tự động hóa kỹ thuật, vừa dự đoán về “khan hiếm lao động” tạo ra một nghịch lý thú vị mà giới phân tích đang theo dõi sát sao.
AI Vật Lý — “Moat” Mới Của Giới Đầu Tư Mạo Hiểm
Prometheus không phải là công ty duy nhất thu hút dòng vốn khổng lồ vào lĩnh vực AI vật lý. Trong những tháng gần đây, các quỹ đầu tư mạo hiểm ngày càng rót tiền mạnh vào physical AI — một lĩnh vực mà họ cho rằng có “hào phòng thủ” (moat) vững chắc hơn hẳn AI thuần phần mềm. Lý do rất đơn giản: thế giới vật lý tạo ra những rào cản mà mã nguồn không thể sao chép.
Khác với các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) nơi rào cản gia nhập ngày càng thấp, AI vật lý đòi hỏi dữ liệu từ cảm biến thực tế, mô phỏng vật lý chính xác, và khả năng tích hợp với phần cứng — những thứ không thể tải về từ internet. Đây chính là lý do các nhà đầu tư sẵn sàng định giá Prometheus ở mức 41 tỷ USD dù công ty chưa công bố sản phẩm cụ thể nào.
Vik Bajaj, đồng sáng lập Prometheus, mang đến kinh nghiệm sâu rộng từ Verily — nơi ông từng lãnh đạo các dự án kết hợp AI với sinh học và khoa học vật liệu. Sự kết hợp giữa tầm nhìn của Bezos về tự động hóa quy mô lớn và chuyên môn của Bajaj về AI ứng dụng trong khoa học đang tạo ra một công thức đầu tư cực kỳ hấp dẫn đối với Phố Wall.
Cuộc Đua AI Chuyển Từ Màn Hình Ra Thế Giới Thực
Thương vụ 12 tỷ USD của Prometheus đánh dấu một bước ngoặt trong cuộc đua AI toàn cầu. Nếu như năm 2025 là năm của các mô hình ngôn ngữ và chatbot, thì 2026 đang chứng kiến sự dịch chuyển mạnh mẽ sang AI ứng dụng trong thế giới thực — từ xe tự hành, robot công nghiệp cho đến thiết kế thuốc và vật liệu mới.
Với tổng vốn 18,2 tỷ USD, Prometheus hiện có nguồn lực tài chính vượt trội so với hầu hết đối thủ trong lĩnh vực AI vật lý. Tuy nhiên, câu hỏi lớn vẫn là: liệu công ty có thể biến tham vọng “kỹ sư tổng quát nhân tạo” thành hiện thực hay không? Bezos và Bajaj vẫn giữ kín những gì họ đã xây dựng — một dấu hiệu cho thấy họ đang chơi ván bài dài hạn.
Một điều chắc chắn: với sự hậu thuẫn của những tên tuổi lớn nhất Phố Wall và tầm nhìn của người sáng lập Amazon, Prometheus đang định hình lại cách thế giới nghĩ về trí tuệ nhân tạo — không chỉ là công cụ trả lời câu hỏi, mà là kỹ sư có thể thiết kế và xây dựng mọi thứ trong thế giới vật lý.